Aksiyon Dergisi
Herkesin dini kendine; fakat kendisini bir dine mensup hissedenlerin o din ile ilişkisi hakkında söylenecek şeyler var. Mükerrer olacak ama tekrarı faydalı. Bir dine mensup olmakla o dine mensup kalmak farklı şeyler. Asırlar boyunca sayısız insan atalarının dinine katıldı ve katılmaya devam ediyor. Bir insanın kendi dinini seçmek konusunda ne
Aksiyon Dergisi
Tarih detayları ihmâl etmeğe mecburdur; gerçi bu yüzyılın başlarında sosyal tarihçilik adı altında siyâsî tarihin ilgilenmediği hayat alanları da tarihçiliğin konusu haline gelmişti, ne var ki sıradan olanın çok umumi hatlar dışında tarih kayıtçılarının dikkatinden kaçması neticede sıradanlığın tarih dışına düşmesine yol açtı. Özellikle Türkiye'de tarihçiliğin dikkatini ana
Aksiyon Dergisi
Bir zamanların en gözde yakınmalarından biri aydınlarla halk arasındaki kopukluktu; bu yakınma evvelâ "aydınlar" diye bir sosyal sınıfın, kendi kendini idâme ettirebilecek derecede varlığını ve şahsiyetini isbat ettiği varsayımına yaslandığı için şüpheli görünüyor şimdi bana. Aydın, şehir hayatının, şehir kültürüne zemin teşkil edebildiği zamanların ürünü. Bizde bir şehir
Aksiyon Dergisi
Enine boyuna düşünüp tartmadan kabullendiğimiz "müteârife"ler, zaman zaman düşüncenin verimliliğini kısırlaştıran tuzaklara dönüşebiliyor: "Eğitim"in kime, ne zararı vardır? En büyük düşmanımız cehâlet ise cehâletin ilâcı eğitim değil midir? Eğitime verdiğimiz anlamın birden çok cinsiyeti var: insanı edeb ve terbiye sahibi kılmak, genel kültür kazandırmak,
Aksiyon Dergisi
Sevgili arkadaşım Peter, Bugün Türkiye'ye gelişimin ilk yılı doldu. Artık Türkçe'yi epey söktüm sayılır; sokak Türkçesi'ni ilk üç ayda çatpat öğrenmiştim ama şimdi gazete okuyabilecek, televizyonda konuşulanları tam olmasa bile anlayabilecek duruma geldim. Senin de Türkçe çalıştığını bildiğim için ortaklaşa pratik yapmak amacıyla
Aksiyon Dergisi
Her kış böyle olur; havalar soğuduğunda, kuru dallar nemlidonuk toprağa karıştığında ve poyraz rüzgarları hırçın esmeğe başladığında biz Ortayaylalılar hep aynı şeyi düşünürüz: Kar yağmalıdır; şimdi kar mevsimidir. Evet, belki pek haksız, belki pek romantik, belki pek bencilce bir arzudur bu ama hepimiz isteriz: Şimdi kar mevsimidir ve kar
Aksiyon Dergisi
Her yılbaşı gecesi yaklaşırken Türkiye'de gâhi zaman alenî, gâhi zaman üstü örtülü bir "hayat tarzı" gerilimi yaşanır: Muhafazakârlar Yılbaşı kutlamasına evvelâ bir içtihat itirazı getirerek Hıristiyan kültürünün önemli rükünlerinden birini "%99'u Müslüman" bir toplumda tes'id etmenin yanlışlığını ve daha sonra
Aksiyon Dergisi
Ülkemizde siyâsî mücadele artık zihin selâmetini tehdit edecek boyutlara kadar taştı. Siyâsetin bu derece ana mecraından dışarı çıkması, üretilen siyâsetin kalitesini de gizleyen bir vazife görüyor. Bu herc ü merc içinde zihin selâmetini temin ve idare eden bütün temel mefhumlar birbirine karıştı. Böyle bir vasat içinde kelimeler, fikirler ve siyâsetler
Aksiyon Dergisi
"The Mıh" diye bir başlık görünce şaşırıyorsunuz; kırk yıllık Kânî'nin fötr şapka ile mescide gelmesi gibi bir şey. The Mıh, Alev Alatlı'nın son romanı "Schrödinger'in Kedisi"nden bir bölüm başlığı. Niçin "The Mıh" başlığının seçildiğini yazar bir yerde
Aksiyon Dergisi
Elmalılı Hamdi Yazır'ı çoğumuz İslâm âlimi, ondan daha azımız müfessir, daha yakından bilenler fakih olarak tanır fakat onun sağ elinin baş ve işaret parmaklarının tırnaklarını biraz uzun tutarak zaman zaman kâğıtları, ince kartonları bu iki tırnak arasında kabartarak güzel yazılar yazdığı, küçük çiçekler yaptığı herhalde pek azımızın mâlumudur.
Aksiyon Dergisi
Şüphesiz ki bir insan, ömrü boyunca hiç felsefe kitabı okumamış olsa da gündelik hayatın gereklerini yerine getirmek açısından bir eksikle karşılaşmıyor ama bu, o kişinin felsefeyle hiç ilgilenmediği anlamına gelmiyor: "Ben neyim ve kimim, nereden gelip nereye gidiyorum, neyi, ne kadar bilebilir ve anlayabilirim; benimle diğer varlıklar arasındaki ilişkinin
Aksiyon Dergisi
Coğrafyaya bağlılık, gurbet duygusunu da izah eder; elbette başka kültürlerde de gurbet kavramının yakın ve uzak benzerleri mevcuttur ama gurbeti bizim kadar yakıcı terennümlere konu edinen var mıdır bilmiyorum. Cumhuriyet tarihimiz boyunca Rum ve Ermeni vatandaşlarımıza karşı gösterilen resmî ve gayrıresmî tedirginlik pek az yerde gizlenebilmiştir. Millî Mücadele cephelerinde hasım